Weet wat strafbaar is

Naast gedragingen die een organisatie zelf als grensoverschrijdend heeft benoemt, zijn er ook gedragingen strafbaar gesteld. In het wetboek van strafrecht worden de volgende misdrijven die samenhangen met agressie en geweldsincidenten beschreven:

  • Openlijke geweldpleging (141 Sr)
  • Schennis van de eerbaarheid (239 Sr)
  • Eenvoudige belediging (266 Sr)
  • Bedreiging met een misdrijf (285 Sr)
  • Mishandeling (300 Sr)
  • Mishandeling met voorbedachte rade (301 Sr)
  • Zware mishandeling (302 Sr)

Ook voor online agressie

De misdrijven en overtredingen die met verbale agressie samenhangen, gelden ook voor online uitingen. Schennis van de eerbaarheid, (eenvoudige) belediging en bedreiging met een misdrijf zijn even goed strafbare feiten als zij via sociale media of fora worden gepleegd.

Verzwarende omstandigheid

De wetgever rekent zwaardere straffen toe wanneer een ambtenaar slachtoffer wordt van agressie of geweld. Het begrip ‘ambtenaar’ dient in dit kader ruim te worden opgevat. Ieder die krachtens wettelijk voorschrift, voortdurend of tijdelijk, met enige openbare dienst is belast, wordt als ambtenaar beschouwd. Dit betekent bijvoorbeeld dat medewerkers van het UWV ook ambtenaar zijn in de zin van het Wetboek van Strafrecht. Zij zijn immers belast met een openbare dienst, namelijk de uitvoering van wettelijke regelingen op het gebied van de sociale zekerheid.

Zwaardere eisen

Het Openbaar Ministerie heeft via de Bos/Polarisrichtlijn ook andere beroepsoefenaren met een publieke taak gelijk gesteld met de definitie van ambtenaar. Voor de volgende beroepsgroepen eisen zij dezelfde straffen als tegen ambtenaren:

  • ordehandhavers zoals beveiligingsbeambten, suppoosten en treinconducteurs
  • huisartsen, medisch specialisten en ziekenhuispersoneel
  • ambulance- en brandweerpersoneel
  • advocaten
  • deurwaarders
  • winkelpersoneel
  • onderwijzend personeel

Dat maakt het gedrag niet minder of zwaarder strafbaar, noch hoeft de rechter deze strafeisen te volgen.

Eenduidige Landelijke Afspraken

Op basis van de Eenduidige Landelijke Afspraken (ELA) stelt het Openbaar Ministerie bij agressie en geweld tegen medewerkers met een publieke taak (VPT-incident) in principe een 200% hogere strafeis. Het OM eist kan dus een drie maal zo hoge straf eisen bij een VPT-zaak, vergeleken met een reguliere zaak van agressie of geweld. Het Openbaar Ministerie houdt bij de strafeis naast de ELA ook rekening met andere omstandigheden, bijvoorbeeld of dader excuses heeft aangeboden aan het slachtoffer. Het kan dus zijn dat de strafeis voor VPT-incidenten lager is dan theoretisch mogelijk is.